|
Cyprian Kamil Norwid - Syn Ziemi Dąbróweckiej |
|
wtorek, 11 lipca 2006 19:14 |
 Dworek w Laskowo-GÅ‚uchach Historia życia wielkiego poety i artysty Cypriana Kamila Norwida jest na staÅ‚e wpleciona w pejzaże Ziemi DÄ…bróweckiej i pozostaje głęboko w sercach jej mieszkaÅ„ców. Rozpoczęła siÄ™ ona wraz z przybyciem jego rodziców do dziedzicznego majÄ…tku w Laskowie-GÅ‚uchach . Ojciec poety, Jan, pochodziÅ‚ ze szlacheckiej rodziny herbu Topór, matka- Ludwika byÅ‚a po kÄ…dzieli spokrewniona z królewskÄ… gałęziÄ… rodu Sobieskich. ZamieszkujÄ… w drewnianym dworku zbudowanym przez dziadków ze strony matki- Zdzieboroskich. Tu wÅ‚aÅ›nie 24 wrzeÅ›nia 1821 roku na Å›wiat przychodzi przyszÅ‚y wieszcz narodowy, geniusz sÅ‚owa, formy i obrazu.
 Akt chrztu Norwida Rodzina Norwidów należąca do parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża ÅšwiÄ™tego w DÄ…brówce przybyÅ‚a do drewnianego koÅ›cióÅ‚ka, wybudowanego jeszcze w 1737 roku, aby ochrzcić najstarszego syna. Wtedy zapewne nikt nie przypuszczaÅ‚by, że przez nastÄ™pne dziesiÄ™ciolecia akt notarialny sporzÄ…dzony przy okazji tego wydarzenia bÄ™dzie pieczoÅ‚owicie przechowywany w archiwum parafialnym i okaże siÄ™ jednym z najważniejszych źródeÅ‚ odnoszÄ…cych siÄ™ do tajemniczego życia poety. Co wiÄ™cej przetrwaÅ‚ on dÅ‚użej niż sam koÅ›cióÅ‚, który w latach 80. XIX stulecia zostaÅ‚ zastÄ…piony nowÄ…, murowanÄ… Å›wiÄ…tyniÄ…. W dniu 1 października 1821 roku w obecnoÅ›ci rodziny i rodziców chrzestnych Ksawerego Dybowskiego i żony Brygidy, syn paÅ„stwa Norwidów otrzymaÅ‚ imiona Cyprian Ksawery Gerard Walenty. MieszkaÅ„cy DÄ…brówki w hoÅ‚dzie wieszczowi umieÅ›cili w miejscu jego chrztu tablice: jednÄ… upamiÄ™tniajÄ…cÄ… to wydarzenie oraz drugÄ… (umiejscowionÄ… nad pochodzÄ…cÄ… ze starego koÅ›cioÅ‚a chrzcielnicÄ…) z podobiznÄ… poety wraz z tekstem aktu chrztu.
W późniejszych latach, również w GÅ‚uchach, przyszli na Å›wiat jego dwaj bracia: przedwczeÅ›nie zmarÅ‚y Jan (1823) i mÅ‚odszy Ksawery (1825). NiedÅ‚ugo potem zmarÅ‚a matka poety. Na dÄ…bróweckim cmentarzu znajduje siÄ™ jej symboliczny grób opatrzony napisem: „Matka chrzeÅ›cijaÅ„skiego myÅ›liciela i artysty Cypriana Kamila Ludwika Norwidowa, córka Anny i Ludwika Zdzieborskich. Spoczęła na cmentarzu parafialnym w DÄ…brówce dnia 11 kwietnia 1825 roku”.
RodzeÅ„stwo Norwidów zmuszone zostaje do opuszczenia rodzinnego dworku i udania siÄ™ pod opiekÄ™ Hilarii Sobieskiej do Warszawy. Ojciec Norwida Jan, peÅ‚niÄ…cy urzÄ…d komisarza obwodu stanisÅ‚awowskiego, w 1835 roku umiera. Cyprianem jego rodzeÅ„stwem zajmuje siÄ™ dziadek Ksawery. MieszkajÄ…c w Warszawie zapewne okazjonalnie odwiedzajÄ… okolice lat dzieciÅ„stwa, jednak losy „modrzewiowego dworku” nie sÄ… sercu Cypriana obojÄ™tne.
 PÅ‚yta nagrobna Matki Poety Po Å›mierci ojca oddany najprawdopodobniej w dzierżawÄ™ w 1839 roku przejÄ™ty zostaje przez Ludwika, najstarszego brata poety, który odziedziczyÅ‚ wieÅ›. ZamieszkujÄ…cy wraz z nim Jan i Paulina z Norwidów Suscy zdecydowali siÄ™ odkupić majÄ…tek i stali siÄ™ jedynymi wÅ‚aÅ›cicielami Laskowa-GÅ‚uch. Zostali jednak zmuszeni do sprzedaży majÄ…tku, co głęboko przeżyÅ‚ przebywajÄ…cy już od kilkunastu lat za granicÄ… Cyprian. Sielankowy obraz kraju dzieciÅ„stwa wielokrotnie pojawiaÅ‚ siÄ™ w jego twórczoÅ›ci. Podróże po caÅ‚ym Å›wiecie i zwiÄ…zanie życia z WielkÄ… EmigracjÄ… powodowaÅ‚y ciÄ…głą tÄ™sknotÄ™, którÄ… przelaÅ‚ na papier tworzÄ…c nostalgiczne utwory jak „Wspomnienie wioski”, czy „Pożegnanie”. To wÅ‚aÅ›nie w nich, możemy ujrzeć oczyma duszy dÄ…bróweckie pejzaże jego dzieciÅ„stwa.
 Akt zgonu matki Norwida Niezrozumienie jego ambitnej poezji przez wspóÅ‚czesnych mu twórców potÄ™gowaÅ‚o w nim poczucie wyobcowania i spychaÅ‚o na skraj ruiny finansowej. UtrzymywaÅ‚ siÄ™ z drobnych prac rytowniczych i literackich w poczuciu osamotnienia i tÄ™sknoty za utraconÄ… ojczyznÄ…. Pomimo doskonaÅ‚ych przyjaźni z Chopinem i SÅ‚owackim zmarÅ‚ w zapomnieniu. Kilka swych dzieÅ‚ opublikowaÅ‚ za życia jednak jego kunszt i geniusz poetycki doceniony zostaÅ‚ wiele lat później, dopiero w XX wieku.
Uczymy siÄ™, wiÄ™c odkrywać Norwida. Odgadujemy jego twórczość z mozaiki tajemnic i ulotnych przypuszczeÅ„. Od kilku lat Gminne Centrum Kultury wspólnie z Wójtem Gminy organizuje liczne uroczystoÅ›ci, upamiÄ™tniajÄ…ce rocznice urodzin i Å›mierci Poety. Corocznie odbywajÄ… siÄ™ plenery malarskie, konkursy poetyckie zwiÄ…zane z twórczoÅ›ciÄ… Wieszcza. BiorÄ… w nich udziaÅ‚ uczniowie szkóÅ‚ podstawowych, gimnazjów oraz szkóÅ‚ Å›rednich póÅ‚nocno – wschodniego Mazowsza. Popularyzowanie dorobku i kultywowanie miejsc zwiÄ…zanych z dzieciÅ„stwem i mÅ‚odoÅ›ciÄ… Poety jest jednym z gÅ‚ównych celów zaÅ‚ożonego w 2003 roku DÄ…bróweckiego Stowarzyszenia "Åšcieżkami Norwida", które bierze czynny udziaÅ‚ w organizowanych uroczystoÅ›ciach norwidowskich.
|